Nagroda Animus Fortis „Mężny Duch” została ustanowiona przez dyrektora Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy (WIM-PIB) gen. broni prof. dr. hab. n. med. Grzegorz Gielerak. Jej celem jest uhonorowanie osób oraz instytucji, które w szczególny sposób przyczyniają się do pozytywnych zmian w systemie ratownictwa oraz budowania wizerunku służb ratujących życie.
Nagroda nawiązuje do najlepszych tradycji polskich służb medycznych. Symbolizuje je statuetka będąca miniaturą projektu Pomnika Sanitariusza. Monument ten miał upamiętniać medyków poległych w walkach o odzyskanie niepodległości. Z inicjatywą jego budowy wystąpili przed II wojną światową gen. bryg. dr n. med. Stefan Hubicki oraz gen. bryg. dr n. med. Stanisław Roupert. Projekt pomnika zamówiono u wybitnego rzeźbiarza Edwarda Wittiga, profesora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, autora m.in. Pomnik Lotnika. Rzeźbiarz zaprojektował monument przedstawiający sanitariusza w mundurze wojskowym podtrzymującego rannego żołnierza.
Na budowę pomnika zbierano fundusze w całej Polsce w ramach dobrowolnych składek medyków cywilnych i wojskowych. Powstał gipsowy model monumentu, a w 1937 r. rozpoczęto przygotowania do jego odlewu z brązu. Ostatecznie realizację projektu przekreślił wybuch II wojny światowej.
Nagroda Animus Fortis „Mężny Duch” przyznawana jest w dwóch kategoriach.
Pierwsza dotyczy „osobistego męstwa” i trafia do osoby, która w roku poprzedzającym przyznanie wyróżnienia w szczególny sposób wykazała się podczas akcji ratowniczej. Laureatem może zostać funkcjonariusz lub pracownik instytucji realizującej zadania ratownicze, m.in. w wojsku, policji, straży pożarnej czy służbie zdrowia.
Druga kategoria ma charakter instytucjonalny i przeznaczona jest dla przedstawiciela instytucji, która w istotny sposób przyczyniła się do zmian zwiększających skuteczność ratowania życia. Dodatkowo 13-osobowa Kapituła Nagrody może przyznać dyplomy honorowe za wyróżniające się osiągnięcia w obu kategoriach.
W kategorii indywidualnej statuetkę Animus Fortis 2025 otrzymał asp. Piotr Wrotecki z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 1 Komendy Miejskiej PSP w Łodzi. Strażak uratował życie noworodka bezpośrednio po porodzie w trudnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu dziecka. Służbę pełni od 18 lat i wielokrotnie brał udział w akcjach wymagających szybkiej oceny sytuacji i zdecydowanych działań. W uzasadnieniu podkreślono jego postawę podczas akcji z 15 kwietnia 2025 r., kiedy natychmiast podjął działania ratujące życie nowo narodzonego dziecka, stabilizując jego stan do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego.
Dyplom honorowy w kategorii indywidualnej otrzymał kpt. Jacek Paweł Osicki z Komendy Powiatowej PSP w Mońkach. Wyróżnienie przyznano za natychmiastową akcję ratunkową po wybuchu skutera wodnego. 21 września 2025 r., będąc poza służbą, strażak wszedł do płonącej wody, aby ewakuować poszkodowaną osobę, a następnie udzielił jej pomocy medycznej i monitorował stan do czasu przyjazdu służb.
W kategorii instytucjonalnej nagrodę główną otrzymała przedstawicielka Akademia Pożarnicza w Warszawie st. bryg. Karina Jarosławska-Kolman. Kapituła doceniła jej wieloletnią działalność dydaktyczną, organizacyjną i społeczną oraz ponad dwudziestoletnie zaangażowanie w kształcenie przyszłych ratowników medycznych. Z jej inicjatywy powstały nowoczesne pracownie symulacji medycznej oraz rozwinięta została Sekcja Ratownictwa Medycznego, które stanowią ważny element systemu szkolenia.
W gronie wyróżnionych znaleźli się również wojskowi. Dyplomem honorowym uhonorowano Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych za realizację projektu PETT, którego celem jest rozwijanie zdolności przedłużonej opieki medycznej w warunkach pełnoskalowego konfliktu. Program obejmuje intensywne, trzytygodniowe szkolenie ratowników pola walki, oparte na doświadczeniach z frontu i realizowane we współpracy międzynarodowej pod auspicjami NATO Special Operations Forces Command. W latach 2023–2025 przeszkolono w jego ramach 232 ratowników, a projekt uzyskał status szkolenia NATO oraz platformy budowania interoperacyjności państw Sojuszu...