W ratownictwie medycznym czas nie jest pojęciem względnym – jest fundamentem przetrwania. Nazwa projektu „ZŁOTE MINUTY” bezpośrednio nawiązuje do krytycznego przedziału czasowego (zazwyczaj 3–5 minut) od momentu nagłego zatrzymania krążenia. To właśnie wtedy szybka reakcja świadków zdarzenia decyduje o tym, czy mózg poszkodowanego uniknie nieodwracalnych uszkodzeń. Inicjatywa ta udowadnia, że każdy, bez względu na wiek, może stać się kluczowym ogniwem w łańcuchu przeżycia.
Projekt jest realizowany przez sześcioosobowy zespół uczniów IV Liceum Ogólnokształcącego w Zabrzu w ramach ogólnopolskiej olimpiady „Zwolnieni z Teorii”. Celem tego przedsięwzięcia jest nie tylko zdobywanie certyfikatów i kompetencji społecznych, ale przede wszystkim realne odpowiadanie na potrzeby mieszkańców. Działania zespołu wspierane są merytorycznie przez Szkolną Grupę Ratowniczą oraz opiekuna projektu, panią Magdalenę Podgórską – nauczyciela i doświadczonego ratownika medycznego.
Planowany program robi wrażenie. Uczestniczący w zajęciach mogą liczyć na:
• naukę resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO),
• trening postępowania przy zadławieniach (od niemowląt po dorosłych),
• ćwiczenia z układania w pozycji bocznej bezpiecznej,
• naukę obsługi defibrylatora AED oraz podstawowe badanie urazowe.
Oferta edukacyjna jest szyta na tzw. miarę – od seniorów (z uwzględnieniem „Koperty życia”), przez domy samotnych matek, aż po przedszkola i szkoły. Projekt cieszy się zaufaniem lokalnych instytucji, o czym świadczą patronaty PCK w Zabrzu, OSP Zabrze-Kończyce, firmy transportu sanitarnego Eskulap oraz Hufca ZHP Zabrze.
Projekt realizowany jest społecznym sumptem. Zespół aktywnie poszukuje partnerów rzeczowych, wzorując się na poprzednich edycjach, które zaowocowały pozyskaniem specjalistycznego sprzętu, takiego jak nosze płachtowe czy fantomy QCPR. „ZŁOTE MINUTY” nie kończą się jednak wraz z finałem olimpiady na Stadionie Narodowym. Inicjatywa ma charakter długofalowy – celem jest stworzenie trwałej marki edukacyjnej w Zabrzu, która będzie systematycznie podnosić poziom bezpieczeństwa mieszkańców poprzez regularne szkolenia i kampanie w mediach społecznościowych.
Czym jest pierwsza pomoc? To zespół czynności wykonywanych na miejscu zdarzenia przed przybyciem wykwalifikowanych służb ratunkowych. Jej fundamentem nie jest skomplikowana aparatura medyczna, lecz proste gesty, które pozwalają utrzymać poszkodowanego przy życiu. Zgodnie z polskim prawem, udzielenie pomocy jest obowiązkiem każdego obywatela.
Stan wiedzy i postawy Polaków (na podstawie sondaży) Badania (m.in. CBOS oraz ARC Rynek i Opinia) wskazują na pewien paradoks w polskim społeczeństwie:
• ok. 75 proc. Polaków twierdzi, że podjęłoby próbę ratowania życia w razie wypadku,
• tylko co piąty badany czuje się pewnie w swoich umiejętnościach, pozostałych nęka paraliżujący strach przed popełnieniem błędu lub pogorszeniem stanu poszkodowanego,
• o ile numer 112 jest powszechnie znany, o tyle techniczne aspekty, jak np. częstotliwość uciśnięć klatki piersiowej, często wymagają przypomnienia.
Właśnie takie projekty jak „ZŁOTE MINUTY” mają za zadanie niwelować ten lęk, zamieniając niepewność w nawyk, który może uratować czyjeś życie...