„Duszność? Pomyśl o POChP” – pod takim hasłem obchodzony jest (19 listopada) Światowy Dzień Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc. Kampania „Pokochaj Płuca. Unikaj kolejnych zaostrzeń” przypomina, że duszność, przewlekły kaszel i spadek wydolności wymagają konsultacji lekarskiej, a wczesne rozpoznanie poprawia jakość życia. POChP pozostaje trzecią przyczyną zgonów na świecie, a świadomość choroby w społeczeństwie nadal jest niska.
POChP to przewlekłe schorzenie z utrwalonym ograniczeniem przepływu powietrza w drogach oddechowych. Objawy narastają stopniowo – od duszności i kaszlu aż po trudności w oddychaniu nawet w spoczynku. Choroba rozwija się powoli, ale jej konsekwencje są poważne.
– POChP to choroba powszechna, ale wciąż niedodiagnozowana. W polskim systemie mamy zarejestrowanych 1,3 mln chorych, czyli ok. 6,5 proc. populacji. Rzeczywista liczba może być jednak wyższa – podkreśla dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska, prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc.
Wczesne wykrycie spowalnia postęp choroby i łagodzi objawy. Chorobę należy rozważać u osób z dusznością wysiłkową, przewlekłym kaszlem, odkrztuszaniem plwociny, nawracającymi infekcjami oraz narażeniem na dym tytoniowy, pyły i zanieczyszczenia.
– Obecnie w systemie jest więcej kobiet z rozpoznaniem POChP niż mężczyzn, wiąże się to m.in. ze wzrostem palenia wśród kobiet i smogiem – zaznacza prezes PTChP.
Problemem pozostaje stygmatyzacja – POChP bywa błędnie uznawana za „chorobę palaczy”, co prowadzi do bagatelizowania objawów i opóźnia zgłaszanie się po pomoc. Tymczasem przyczyny mogą być różne: spaliny, dym z pieców, zanieczyszczone powietrze czy pyły w miejscu pracy. Stereotypy wpływają na jakość życia chorych i hamują działania profilaktyczne.
Najpoważniejszym etapem choroby są zaostrzenia. Każdy epizod pogarsza stan pacjenta, przyspiesza postęp choroby i zwiększa ryzyko kolejnych hospitalizacji. W Polsce każdego roku, z powodu zaostrzeń POChP, do szpitala trafia nawet 56 tys. pacjentów. Pobyt w szpitalu ma ustabilizować stan chorego, ale wymaga później konsekwentnego leczenia domowego.
Tegoroczna kampania zwraca uwagę na kluczowy moment – okres po wypisie ze szpitala.
– Każde zaostrzenie wymagające pobytu w szpitalu oznacza ryzyko dalszego uszkodzenia płuc i ponownej hospitalizacji. Dlatego tak istotne jest, by po wyjściu ze szpitala pacjent przestrzegał zaleceń lekarza i regularnie kontrolował stan zdrowia – radzi dr n. med. Iwona Damps-Konstańska z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku.
Podstawą są wizyty kontrolne, przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniem, zaprzestanie palenia, rehabilitacja oddechowa oraz aktywność fizyczna dostosowana do możliwości chorego. Ważna jest także profilaktyka infekcji, w tym szczepienia.
Wsparcie ma zapewniać aplikacja Moje POChP. To pierwszy w Polsce elektroniczny dzienniczek objawów. Aplikacja jest bezpłatna i dostępna na Android i iOS.
– Dzięki aplikacji pacjent może przed wizytą kontrolną przygotować podsumowanie objawów, które sam wcześniej zapisał. Lekarz może lepiej dostosować leczenie – wyjaśnia dr Damps-Konstańska.
Partnerami kampanii „Pokochaj Płuca. Unikaj kolejnych zaostrzeń” są Polska Koalicja Zdrowe Płuca i Polskie Towarzystwo Chorób Płuc, a inicjatorem jest firma AstraZeneca. Na stronie internetowej kampanii www.pokochajpluca.pl przygotowano materiały edukacyjne dla osób z POChP.