Październik to miesiąc, w którym obchodzimy wiele świąt związanych ze zdrowiem i jego ochroną. Jednym z nich jest Światowy Dzień Ratownictwa Medycznego, przypadający 13 października.
Pierwsze pogotowie ratunkowe w Polsce zostało zorganizowane w 1891 r. w Krakowie. Powstało, bo miasto trapiły pożary i trzeba było szybko pomagać ich ofiarom. Inicjatorami, a tym samym ojcami polskiego pogotowia ratunkowego byli:
- Arnold Bannet,
- Wincenty Eminowicz – ówczesny naczelnik straży pożarnej oraz
- Alfred Obaliński, znany w owym czasie okulista i profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Proces powstawania krakowskiego pogotowia opierał się na wiedzy i doświadczeniu Jaromira Mundy oraz Jana Wilczka, założycieli wiedeńskiego pogotowia. Dzięki ich wsparciu już 6 czerwca 1891 r. na ulicach Krakowa pojawiła się pierwsza karetka. Lub jak kto woli ambulans. Przy czym należy zauważyć, że określenie „karetka” pochodzi… Tak, jasne o „karety”. Ten pierwszy ambulans był zaprzężony w konie. Mógł przewieźć pięciu pacjentów (na noszach).
Karetka ta należała do Krakowskiego Ochotniczego Towarzystwa Ratunkowego, a w zespołach wyjazdowych służyli studenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Wzór z Krakowa szybko wzięli ochotnicy z innych miast, dzięki czemu pomoc medyczna zaczęła być dostępna całodobowo.
Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1919 r., z inicjatywy Stowarzyszenia „Samarytanin Polski”, utworzono Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża (PTCK). Jego celem było zrzeszenie wszystkich organizacji zajmujących się udzielaniem pomocy. PTCK prowadziło działania w zakresie poszukiwania osób zaginionych, udzielania pomocy ofiarom wojny, organizowania zakładów leczniczych, stacji pogotowia ratunkowego oraz szkoleń sanitarnych.
II wojna światowa zahamowała rozwój polskiego systemu ratownictwa. W latach 1948–1951 Polski Czerwony Krzyż przekazał Ministerstwu Zdrowia infrastrukturę opieki zdrowotnej. Kolejnym krokiem w rozwoju było wprowadzenie podziału na strefy działania, w wyniku czego powstały miejskie, powiatowe i wojewódzkie stacje pogotowia ratunkowego.
W 2001 r. uchwalono ustawę o Państwowym Ratownictwie Medycznym, która wprowadziła nowoczesną strukturę organizacyjną i formalnie zastąpiła dotychczasową nazwę pogotowia.
Obecny system tworzą:
- zespoły ratownictwa medycznego (ZRM),
- Lotnicze Pogotowie Ratunkowe (LPR),
- szpitalne oddziały ratunkowe (SOR) oraz motoambulansy.
Ważnym elementem nowoczesnej struktury jest również System Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM), który ujednolica sposób przyjmowania zgłoszeń, dysponowania zespołów i ustalania lokalizacji poszkodowanych. Tyle w telegraficznym skrócie o historii, a teraz wracamy do teraźniejszości. Zatem jeszcze raz...
Z okazji Światowego Dnia Ratownictwa Medycznego serdeczne podziękowania i życzenia należą się wszystkim, którzy tworzą ten system: lekarzom, ratownikom i pielęgniarkom, dyspozytorom, pracownikom administracji i personelowi technicznemu. Wszyscy mamy większy lub mniejszy udział w wypełnianiu misji powierzonej Państwowemu Ratownictwu Medycznemu. Zatem niech każdy dzień przynosi satysfakcję z niesienia pomocy i pewność, że nasza praca ratuje życie i daje nadzieję...
