Start Aktualności Zapobiegać. Ochraniać. Uodporniać. Szczepić

Zapobiegać. Ochraniać. Uodporniać. Szczepić

Instytut Ochrony Zdrowia, WPR

SARS-COV-2/COVID-19 DLA RATOWNIKÓW DLA PACJENTÓW | 26 kwietnia 2021

Fot.: NET

Pandemia przyspieszyła również prace nad centralnym rejestrem osób zaszczepionych – na razie tylko przeciw COVID-19...

Do 2 maja potrwa kolejny Europejski Tydzień Szczepień (European Immunization Week - EIW). Celem inicjatywy, której patronuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), jest zwiększenie wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat znaczenia szczepień ochronnych dla zdrowia. Tegoroczne hasło Europejskiego Tygodnia Szczepień brzmi: „Zapobiegać. Ochraniać. Uodporniać”. Podstawowe przesłanie: szczepienia są niezbędne do zapobiegania chorobom oraz do ochrony życia.


Rozszerzenie Programu Szczepień Ochronnych (PSO) o te przeciw pneumokokom i rotawirusom, postulowane od lat przez ekspertów, stało się faktem. Jednak kalendarz szczepień, zarówno dzieci i młodzieży, jak i osób dorosłych wymaga dalszych zmian, w tym również uproszczenia sposobu ich realizacji dzięki zwiększaniu dostępu do szczepionek wysokoskojarzonych. Potrzebne są też zmiany systemowe, np. dotyczące poszerzenia osób uprawnionych do samodzielnego wykonywania szczepień.

W tzw. obszarze szczepień dzieci kluczowe kwestie to: rozszerzenie szczepień obowiązkowych przeciw pneumokokom obejmujące wszystkie dzieci z grup ryzyka do ukończenia 17. roku życia; uzupełnienie profilaktyki krztuśca wśród nastolatków poprzez wprowadzenia do PSO szczepionki Tdap w miejsce Td w 19 r.ż.; rozszerzenie refundacji szczepień przeciw grypie dla dzieci od 6 do 24 m.ż. oraz od 5 do 17 r.ż. oraz wprowadzenie Narodowego Programu Szczepień przeciw HPV w celu realizacji założeń Narodowej Strategii Onkologicznej.

Ostatni punkt budzi tyleż nadziei, co niepokoju wśród ekspertów. W Narodowej Strategii Onkologicznej zapisano wprowadzenie szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) dziewcząt w okresie dojrzewania od 2021 roku, a chłopców od 2026 roku. W NSO określono cel do osiągnięcia:

– Do końca 2028 r. zaszczepimy przynajmniej 60 proc. dziewcząt i chłopców w wieku dojrzewania przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV). Aby powstała odporność zbiorowiskowa, poziom zaszczepienia populacji docelowej przeciwko HPV powinien wynosić ok 80 proc. w przypadku dziewczynek, a szczepienia przeciwko HPV powinny zostać wdrożone w ramach ogólnonarodowego populacyjnego programu – podkreśla prof. Mariusz Bidziński, konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej:

Szczepienia także dla dorosłych
Choroby zakaźne są groźne również dla dorosłych, gdyż z występowaniem chorób cywilizacyjnych i przewlekłych oraz z wiekiem, układ odpornościowy staje się coraz mniej wydajny. Dlatego osoby starsze mogą być bardziej podatne np. na zakażenia pneumokokowe, grypę czy krztusiec. Mimo pandemii SARS-CoV-2 poziom wyszczepialności przeciw grypie w Polsce dla całej populacji to niewiele ponad 6 proc., a dla osób powyżej 65 r.ż. – 18 proc., przy 75 proc. celu wyznaczonym przez WHO i Komisję Europejską. W zakresie szczepień dorosłych Polska zdecydowanie zajmuje ostatnie pozycje w Europie.

Co można zrobić, żeby to podstawowe – tanie i proste w przeprowadzeniu – szczepienie rozpowszechnić?

Pierwszy krok został wykonany w czasie pandemii: pełna refundacja szczepionek przeciw grypie dla grup ryzyka, czyli pracowników placówek ochrony zdrowia i seniorów 75+ oraz 50 proc. refundacja dla dzieci w wieku 2-5 lat, kobiet w ciąży, osób 65+ oraz dorosłych z grup ryzyka powikłań pogrypowych.
Zakażenia pneumokokowe wywołane przez Streptococcus pneumoniae, są bardzo niebezpieczne zarówno dla maluchów, jak i ich dziadków. Szczepienia przeciw pneumokokom rekomendowane są głównie osobom po 50 r.ż., a także z osłabionym układem odpornościowym (m.in.: chorobami nowotworowymi, zakażeniem HIV, brakiem śledziony i innych), przewlekle chorym, cierpiącym na choroby serca, płuc, cukrzycę, na przewlekłe schorzenia wątroby i nerek.

Zaszczepić powinny się również osoby nadużywające alkoholu i palące papierosy. Zapalenie płuc stanowi ok. 50 proc. hospitalizacji z powodu chorób układu oddechowego u osób dorosłych w Polsce. W 2019 było to blisko 60 tys. pacjentów.

Upowszechnieniu szczepień przeciw grypie ma również sprzyjać rozszerzenie uprawnień pielęgniarek i farmaceutów.

Nie ma żadnych przeciwskazań, aby wprowadzone ostatnio zmiany w realizacji szczepień przeciw COVID-19, mogły zostać zaimplementowane również dla szczepień przeciw grypie, pneumokokom czy też krztuścowi. Wzorem innych krajów europejskich – szczepienia dorosłych powinni wykonywać farmaceuci w aptekach.

Od lat mówi się również o konieczności uzupełnienia PSO o szczepienie przeciw krztuścowi w 19. roku życia, a także upowszechnienie ww. szczepienia wśród dorosłych, jako szczepienia przypominającego co 10 lat, szczepienie kobiet w każdej ciąży oraz seniorów. Dawka przypominająca powinna również być przyjmowana przez pozostałych dorosłych. Szczepienie w ciąży, chroni nie tylko matki, ale dodatkowo zapewnia bierne uodpornienie ich nienarodzonych dzieci, które chroni je już po urodzeniu, a jeszcze przed ich możliwym szczepieniem. Kalendarz szczepień osób dorosłych powinien być uzupełniony również o szczepienia przeciw pneumokokom dla grup ryzyka (w tym seniorów).

Leczenie zakażeń pneumokokowych nie jest proste. Często konieczna jest hospitalizacja, co w dobie SARS-CoV-2 jest obciążone dodatkowym ryzykiem. W Polsce, szacuje się, że główną przyczyną hospitalizacji seniorów są zakażenia dolnych dróg oddechowych. 50 proc. hospitalizacji osób w wieku podeszłym jest spowodowana przez zapalenia płuc i infekcje. U 35 proc. dorosłych z zapaleniem płuc przyczyną choroby jest zakażenie pneumokokowe.


Rozwiązania systemowe są konieczne
Pandemia przyspieszyła również prace nad centralnym rejestrem osób zaszczepionych – na razie tylko przeciw COVID-19, ale można się spodziewać, że rozwiązanie zostanie rozszerzone na inne szczepienia i docelowo powstanie elektroniczna karta szczepień, scalona z Internetowym Kontem Pacjenta.

Przełomową decyzją, związaną ze szczepieniami przeciw COVID-19 jest również zapowiedź Ministerstwa Zdrowia odnośnie powstania Funduszu Kompensacyjnego, który oferowałby świadczenia osobom, które doświadczyły ciężkich, wymagających dłuższej hospitalizacji, działań niepożądanych. Fundusz, powoływany z myślą o szczepieniach przeciw COVID-19, docelowo ma objąć wszystkie szczepienia. Ważne jest, aby przy ustanawianiu Funduszu Kompensacyjnego korzystać z doświadczeń innych krajów w tym zakresie, tak aby funkcjonował jak najlepiej i był spójny z europejskim systemami, które już obowiązują.

W czasie pandemii zapadły również dwie fundamentalne dla procesu szczepień – choć na razie tylko przeciw COVID-19 – decyzje. Pierwsza, o dopuszczeniu do wykonywania szczepień przedstawicieli innych niż lekarze oraz pielęgniarki i położne, zawodów medycznych. Znowelizowane w styczniu 2021 roku przepisy pozwalają wykonywać szczepienia między innymi, farmaceutom, fizjoterapeutom i higienistkom szkolnym, pod warunkiem odbycia koniecznego szkolenia. W marcu 2021 roku Sejm uczynił kolejny krok – minister zdrowia będzie mógł, w drodze rozporządzenia, dopuścić do kwalifikowania do szczepień inne zawody medyczne. Co też uczynił. To oznacza, że nie tylko lekarze, ale też pielęgniarki i położne, a być może również farmaceuci, fizjoterapeuci, diagności laboratoryjni i ratownicy medyczni, będą mogli przeprowadzać samodzielnie kwalifikację do szczepień.

czytaj też:

Wieści

Ostatnie wideo

Podziękowania

Podziękowania dla ZRM S04 24 :-)

3 grudnia 2020

POBIERZ poradnik ćwiczeń dla pocovidowców i WYDRUKUJ

10 listopada 2020

Od Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Katowicach

3 listopada 2020

Z okazji DRM od Komendy Wojewódzkiej Policji

16 października 2020

Strażacy ratownikom z okazji DRM

15 października 2020

Prezydent Katowic z życzeniami dla ratowników

15 października 2020

Życzenia na DRM od wiceministra zdrowia

15 października 2020