W Polsce 8 września obchodzimy Dzień Ratownika Medycznego. To święto stosunkowo młode – ustanowione w 2006 r. wraz z ustawą o Państwowym Ratownictwie Medycznym – ale szybko nabrało szczególnego znaczenia. Stało się momentem, w którym zwracamy uwagę na ludzi stojących na pierwszej linii walki o ludzkie życie. Przez lata ich praca bywała niedostrzegana, a przecież to właśnie ratownicy medyczni często jako pierwsi docierają do poszkodowanych, podejmując decyzje, od których zależą sekundy i ostatecznie – ludzkie życie.
To zawód wymagający wyjątkowych predyspozycji. To nie tylko wiedza i procedury, ale również odporność psychiczna, szybkie reagowanie w stresie i gotowość do pracy w każdych warunkach. Można ich spotkać w karetkach, na oddziałach ratunkowych, w lotniczym pogotowiu, przy zabezpieczeniach imprez masowych, a także podczas klęsk żywiołowych czy katastrof.
Ratownictwo medyczne to system, którego zadaniem jest natychmiastowa reakcja w sytuacji zagrożenia życia człowieka. To właśnie ratownicy pojawiają się przy osobach po zatrzymaniu krążenia, ofiarach wypadków drogowych, ciężkich poparzeniach czy udarach. Stabilizują stan pacjenta i przygotowują go do dalszej specjalistycznej opieki. Współpracują przy tym z innymi służbami – policją, strażą pożarną, wojskiem – tworząc sieć bezpieczeństwa, na której możemy polegać w sytuacjach granicznych.
Według danych z 2024 r. wskazują, że w samych zespołach systemu Państwowym Ratownictwa Medycznego pracowało 11,4 tys. ratowników medycznych (o 200 więcej niż rok wcześniej).
Liczba ta nie uwzględnia ratowników pracujących również w szpitalach (poza SOR) czy w sektorze prywatnym – więc rzeczywista liczba osób z uprawnieniami ratownika medycznego w Polsce może być jeszcze wyższa. Dostępne publicznie dane nie precyzują jednoznacznie, ile ratowników medycznych pracuje bezpośrednio w SOR-ach (jest ich 246) ani tym bardziej w sektorze prywatnym, ponieważ statystyki GUS i inne źródła generalnie odnoszą się do systemu PRM i zespołów ratownictwa medycznego.
Warto pamiętać, że ratownicy medyczni działają również poza systemem PRM, w innych służbach:
- w Państwowej Straży Pożarnej – 900 ratowników medycznych,
- w Policji – 451,
- Straży Granicznej – 35,
- Służbie Ochrony Państwa – 6,
W strukturach podległych ministrowi obrony narodowej (w tym w jednostkach wojskowych i medycznych) – służy nieco ponad tysiąc ratowników (a w szpitalach MON - 250 cywilnych).
W ostatnich latach znaczenie tej profesji stało się jeszcze bardziej widoczne. Pandemia COVID-19, rosnąca liczba wypadków komunikacyjnych, a także nowe zagrożenia pokazały, jak ważna jest szybka i profesjonalna reakcja medyczna. Ratownicy pracują w systemie, który nieustannie się rozwija – pojawiają się nowocześniejsze karetki, lepsze wyposażenie, a także wyższe standardy kształcenia.
Dzień Ratownika Medycznego to zatem coś więcej niż kalendarzowa data. To okazja, by powiedzieć głośne „dziękuję” tym, którzy każdego dnia wyruszają w drogę, by ratować innych. To także przypomnienie, że bezpieczeństwo każdego z nas w dużej mierze zależy właśnie od ich profesjonalizmu, odwagi i poświęcenia.