Start Aktualności Osiem rad dla tych, co chcą ograniczyć ryzyko udaru

Osiem rad dla tych, co chcą ograniczyć ryzyko udaru

WPR

DLA PACJENTÓW | 10 maja 2019

Te rady też mogą się przydać...

10 maja to Europejski Dzień Profilaktyki Udarowej (a 29 października jest Światowym Dniem). Prowadzone są różnego rodzaju kampanie oraz happeningi, które mają poszerzać wiedzę społeczeństwa o udarze. Najwięcej, bo aż ok. 80 proc. udarów dotyczy mózgu. To dobra okazja, by przypomnieć, jak należy prowadzić się, by zminimalizować ryzyko jego wystąpienia.

Zacznijmy od tego – lekarze i ratownicy to wiedzą, potencjalni pacjenci niekoniecznie muszą mieć taką wiedzę – czym jest udar mózgu, zwany też udarem niedokrwiennym, albo też (rzadziej) zawałem mózgu. Przyczyna: najczęściej zwężenie, bądź zamknięcie światła naczynia, które doprowadza krew do mózgu. W Polsce ta dotyka ok. 60-70 tys. osób rocznie. 30 proc. z nich umiera. Co robić, by te statystyki zmniejszyć?

Podajemy, za wortalem www.1na6.pl, osiem rad, z naszym komentarzem. Tu jeszcze wytłumaczyć trzeba, skąd taka nazwa tego źródła. Otóż jedna na sześć osób żyjących w tzw. współczesnych czasach zachoruje na udar mózgu. „1 na 6” to także, a może przede wszystkim, kampania pokazująca, że udarowi mózgu da się zapobiegać. To zaczynamy.

Punkt 1: kontroluj ciśnienie krwi
I trzymaj je w normie. Ciśnienie nie powinno przekraczać wartości 139/89 mm Hg. Wraz ze wzrostem ciśnienia ryzyko wystąpienia udaru mózgu zwiększa się liniowo. Leczenie nadciśnienia tętniczego, niezależnie od stosowanego leku, znacząco zmniejsza to ryzyko, którego redukcja zależy od stopnia obniżenia ciśnienia. Obniżenie ciśnienia skurczowego o 20 mm Hg, a rozkurczowego o 10 mm Hg zmniejsza ryzyko udaru o ponad 40 proc.

Komentarz: ciśnienie krwi należy kontrolować nie tylko z bojaźni przed udarem.

Punkt 2: utrzymuj wagę w normie
Nadwaga prowadzi między innymi do zaburzeń gospodarki lipidowej – podwyższonego poziomu trójglicerydów i obniżenia poziomu dobrego cholesterolu HDL, co zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, w tym udaru. Dowiedziono, że kobiety, u których obwód pasa przekroczył 81 cm, mają o 60 proc. większe szanse na rozwój nadciśnienia, a tym samym rośnie ryzyko udaru mózgu. To samo dotyczy panów, którzy w pasie mają więcej niż 101 cm.

Komentarz: jeśli nadwaga wynika z nieracjonalnego odżywiania, pochłaniania jedzenia w ilościach ponadnormatywnych, to patrz punkt 3.

Punkt 3: odżywiaj się prawidłowo
Podstawowym warunkiem zachowania zdrowia jest prawidłowe odżywianie. Dobrym sposobem jest na przykład tzw. dieta śródziemnomorska. Nie ma ona nic wspólnego z umartwianiem, przeciwnie jest smaczna i obfita, ale zakłada wyeliminowanie tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych, ograniczenie białka zwierzęcego i jednoczesne zwiększenie ilości ryb oraz jarzyn i owoców.

Dziennie spożywaj 4 porcje warzyw (40 dag), 5 porcji produktów zbożowych, np. ciemne pieczywo lub płatki owsiane do śniadania, kaszę gryczaną, jęczmienną do obiadu. Zamiast słodyczy na drugie śniadanie czy podwieczorek zjadaj codziennie 30 dag owoców (np. 3 duże jabłka). Dwie duże szklanki mleka i kawałek sera zapewnią odpowiednią ilość wapnia i białka. Pozostałą ilość potrzebnego białka dostarczy dziennie jedna porcja ryby, drobiu, grochu, fasoli lub mięsa.

Komentarz: wprowadzenie tej rady w życie w... życiu, w którym wszystko biegnie szybko, na nic nie ma czasu, wymaga dużej determinacji i wytrwałości. Zrezygnowanie z prawidłowego odżywiania skutecznie deprecjonuje całą profilaktykę antyudarową.

Punkt 4: mniej siedzenia, więcej ruchu
Już w XVI wieku wielki polski medyk Wojciech Oczko, uznawany za ojca promocji zdrowia, powiedział: „Ruch jest w stanie zastąpić prawie każdy lek, ale wszystkie leki razem wzięte nie zastąpią ruchu”. Dziś lekarze nie mają najmniejszych wątpliwości, że umiarkowany wysiłek fizyczny jest skuteczną metodą walki z wieloma chorobami. Na przykład przy niewielkim wzroście ciśnienia tętniczego można dzięki codziennej aktywności fizycznej obniżyć je nawet do normalnego, bezpiecznego dla zdrowia poziomu. I to bez stosowania leków. Natomiast przy nadciśnieniu tętniczym utrwalonym, odpowiednio dobrany wysiłek powinien być nieodłącznym – obok leków i diety – elementem kompleksowej terapii.

Komentarz: praktycznie ten sam, co do punktu 3.

Punkt 5: cukier i cholesterol pod kontrolą
Cukrzyca jest uznanym czynnikiem ryzyka udaru niedokrwiennego. Leczenie cukrzycy nie powoduje całkowitej likwidacji ryzyka, jednak skutecznie może ograniczyć występowanie powikłań. Należy pamiętać, że prawidłowo leczona cukrzyca (tak zwana wyrównana cukrzyca) to nie tylko prawidłowy poziom glukozy (cukru) we krwi, ale też prawidłowe ciśnienie tętnicze i poziomy cholesterolu.

Komentarz: w tym przypadku mamy podwójną profilaktykę: przeciwdiabetyczną i przeciwudarową. Chorzy na cukrzycę w profilaktyce antyudarowej muszą uwzględnić swoją przypadłość. Gdy wynika ze wskazań medycznych, muszą, na przykład, dostosować do nich radę z punktu 3.

Punkt 6: nie nadużywaj alkoholu
Zebrano wiele dowodów klinicznych wskazujących na wzrost /nawet kilkukrotny/ ryzyka udaru niedokrwiennego i krwotocznego w przypadku nadużywania alkoholu. Przewlekle spożywanie dużych ilości alkoholu wiąże się ze zwiększoną zapadalnością na udary niedokrwienne, zwłaszcza u osób młodych.

Komentarz: jeśli chcesz dowiedzieć się, co określa się mianem „nadużywanie alkoholu”, wejdź na tę stronę.Tam jest to przejrzyście wyjaśnione.

Punkt 7: jeśli palisz, rzuć palenie
Jak wykazały liczne badania naukowe u palaczy tytoniu znacznie częściej występuje udar mózgu (zwłaszcza niedokrwienny). Ryzyko wystąpienia udaru mózgu jest uzależnione od liczby wypalanych papierosów i np. u nałogowych palaczy, palących powyżej 40 sztuk papierosów dziennie jest dwa razy większe niż u palących mniej niż 10 sztuk. Zmniejszenie ryzyka wystąpienia udaru mózgu występuje już po 2 latach od rzucenia palenia, a po upływie 5 lat jest takie jak u osób niepalących.

Komentarz: palący systematycznie (lub jak kto woli: nałogowo), palą najwięcej, gdy... przyjmują alkohol. Rzucenie palenia najczęściej wiąże się z ograniczeniem konsumpcji alkoholu, co w sumie wychodzi podwójnie na zdrowie.

Punkt 8: nie denerwuj się, ogranicz stres
Stres sprzyja udarowi na wiele sposobów. Utrzymujący się dłużej lub zbyt silny powoduje skurcz tętnic, podnosi poziom tłuszczów i cukru we krwi. Wówczas naczynia ulegają stopniowo coraz silniejszym uszkodzeniom, postępuje arterioskleroza, zwężenie i stwardnienie naczyń, czyli jedna z głównych przyczyn udaru mózgu. Ponadto stres podwyższa ciśnienie tętnicze, a to zwiększa ryzyko wystąpienia udaru. Możliwy jest również udar mózgu z powodu ciśnienia obniżonego przez stres.

Dzieje się tak na przykład po nadzwyczaj silnym stresie, w fazie odprężenia. Kurczowo zwężone stresem tętnice rozszerzają się, następuje niedokrwienie mózgu, a następnie udar. Stres dotyka nas niemal na każdym kroku, jednak można go kontrolować. Metody kontrolowania stresu, to temat na oddzielny artykuł, a tutaj można podpowiedzieć, że może pomóc spacer, spotkanie towarzyskie, kino lub teatr. Pamiętajmy o oddzieleniu czasu pracy od czasu odpoczynku.

Komentarz: wiemy, wiemy. Łatwo komuś radzić, by się nie denerwował i nie stresował. Można zaryzykować tezę, że jest to z tych wszystkich przedstawionych rad najtrudniejsza w transformacji z teorii do praktyki.

Teraz tylko wystarczy dostosować się do tych rad, a ryzyko wystąpienia udaru będzie zdecydowanie mniejsze niż o osoby, która prowadzi się odwrotnie do tego, co mądrzy ludzie radzą. Dla ułatwienia załączamy plik w pdfie. Można go sobie pobrać, wydrukować, przypiąć magnesem do lodówki i stosować się do zaleceń. Wytrwałości i powodzenia życzymy.

 

 

Wieści

Ostatnie wideo

Podziękowania

Podziękowania od X LO im. I. Paderewskiego w Katowicach

30 czerwca 2019

Za zdobycie III miejsca w turnieju piłki nożnej

23 czerwca 2019

Za organizację Dnia Bezpieczeństwa

19 czerwca 2019

Podziękowania dla Michała Malisza

18 czerwca 2019

Za udział w chorzowskim Pikniku bezpieczeństwa

5 czerwca 2019

Podziękowania za wkład w organizację akcji Bezpieczny Maluch

4 czerwca 2019

Za pomoc w organizacji Dnia Dziecka w Rybniku

3 czerwca 2019