skala powiększenia 100% wielkość czcionki 100%
Start Aktualności Prawo a doskonalenie zawodowe w ratownictwie medycznym

Prawo a doskonalenie zawodowe w ratownictwie medycznym

Michał Kucap

MEDYCYNA RATUNKOWA | 20 listopada 2020

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi każdy ratownik medyczny ma obowiązek doskonalenia zawodowego. Przyjrzyjmy się aktualnym rozporządzeniom regulującym ten obowiązek.

Dlaczego ratownik medyczny (RM) ma obowiązek doskonalenia zawodowego? Spowodowane jest to naciskiem na jak najwyższą jakość świadczonych usług przez RM. Dzięki stałemu doskonaleniu zawodowemu, osoba może na bieżąco aktualizować swoją wiedzę, doskonalić swoje umiejętności, a w trakcie symulacji weryfikować trafność swoich decyzji. Uczestnictwo w doskonaleniu zawodowym pomaga w opanowaniu do perfekcji umiejętność trafnego postępowania.

Najmłodszy zawód medyczny
W latach 90. XX w. prof. dr hab. n. med. Witold Jurczyk opracował program nauczania zawodu RM. Wskazywał cele kształcenia oraz umiejętności, które powinien nabyć RM. Na podstawie tego programu nauczania, który został zaakceptowany przez ministra zdrowia oraz ministra edukacji narodowej, 1 września 1992 roku przeprowadzono pierwszy nabór na ratowników medycznych do 2-letniego Medycznym Studium Zawodowym.

Od tego momentu zwiększyły się kompetencje RM. Ewaluował również system kształcenia oraz nabywania praktycznych umiejętności. Ratownicy stanowią dziś najmniejszą grupę zawodową działającą w ochronie zdrowia. Jest to najmłodszy zawód medyczny w Polsce. Początkowo niedoceniany, lecz po upływie kilkunastu lat ugruntował swoją pozycję zawodową.

Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym z 8 września 2006 r. wskazuje osoby, które mogą wykonywać ten zawód. Muszą przede wszystkim dysponować pełnymi zdolnościami do czynności prawnych. Ich stan zdrowia musi pozwalać na wykonywanie tego zawodu. Trzeba władać językiem polskim w sposób niezbędny do wykonywania zawodu.

RM ma z góry ustalone zadania zawodowe, które polegają m.in. na:
• udzielaniu świadczeń zdrowotnych,
• zabezpieczaniu osób znajdujących się na miejscu zdarzenia oraz na podejmowaniu działań, które zapobiegają zwiększeniu się liczby osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego,
• transportowaniu osób znajdujących się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Ratownik obowiązany jest również do udzielania wsparcia psychicznego w sytuacjach wywołujących stan zagrożenia zdrowotnego. Jest zobowiązany do (samo)edukowania się w tematyce dotyczącej ochrony zdrowia.

Reasumując: nie każdy predysponowany jest do tego, aby pracować w tym zawodzie. Tutaj potrzebne są predyspozycje fizyczne, a także psychiczne.

Doskonalenie zawodowe – trzeba się rozwijać
Wykonujący ten zawód, powtórzmy, zobowiązani są do stałego doskonalenia zawodowego. To wynika także z rozporządzenia ministra zdrowia z 13 grudnia 2020 r. w sprawie doskonalenia zawodowego ratowników medycznych oraz oraz ustawy z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym.

Przebieg doskonalenia zawodowego dokumentuje się w karcie doskonalenia zawodowego. Doskonalenie zawodowe realizowane jest w pięcioletnich okresach rozliczeniowych, zwanych „okresami edukacyjnymi”. Zgodnie z art.12 ust, 3 rzeczonej ustawy „Ratownik medyczny ma obowiązek przedstawienia wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania ratownika medycznego, do wglądu karty doskonalenia zawodowego, niezwłocznie po zakończeniu danego okresu edukacyjnego, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia zakończenia danego okresu edukacyjnego”.

Dopełnienie przez ratownika medycznego obowiązku doskonalenia zawodowego polega na uzyskaniu w okresie edukacyjnym co najmniej 200 punktów edukacyjnych
za udział w wybranych formach doskonalenia zawodowego. Za zrealizowanie każdej z form doskonalenia zawodowego ratowników medycznych przysługuje określona liczba punktów edukacyjnych. Doskonalenie zawodowe może być realizowane w następujących pozaszkolnych formach kształcenia:

KDRM – za udział w kursie doskonalącym zakończonym egzaminem przysługuje 120 punktów. Podmiot realizujący kurs KDRM musi wcześniej uzyskać akredytację na terenie województwa, w którym będzie realizował kursy. Po uzyskaniu akredytacji każdy KDRM musi być zgłoszony do Urzędu Wojewódzkiego na 60 dni przed terminem rozpoczęcia. Kurs może być realizowany wyłącznie wg programu nauczania, który został opracowany przez zespół ekspertów powołany przez Dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Program kursu doskonalącego dla ratowników medycznych, podmioty posiadające akredytację oraz terminy KDRM zamieszczone są na stronach internetowych CMKP.

Ważny element doskonalenia zawodowego – samokształcenie
Wymieńmy jego składowe.

SEMINARIUM – za udział w seminarium przysługuje 1 punkt edukacyjny za każdą godzinę dydaktyczną – (45 minut) trwania seminarium, nie więcej jednak niż 8 punktów edukacyjnych za całe seminarium. Może być realizowane wg programu nauczania opracowanego przez organizatora kształcenia i zatwierdzonego przez konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie medycyny ratunkowej, właściwego ze względu na siedzibę organizatora kształcenia. Organizator kształcenia powiadamia Urząd Wojewódzki, właściwy do miejsca realizacji seminarium o terminie przeprowadzenia zajęć. Po zakończeniu seminarium uczestnik otrzymuje zaświadczenie wraz z wpisem do karty doskonalenia zawodowego.

UDZIAŁ W TRWAJĄCYM nie krócej niż 4 godziny dydaktyczne: kongresie, zjeździe, konferencji lub sympozjum naukowym. Za każdy dzień uczestnictwa przysługuje 5 punktów edukacyjnych, ale nie więcej niż 20 punktów za udział w całym kongresie, zjeździe, konferencji lub sympozjum naukowym. Uczestnik otrzymuje zaświadczenie wraz z wpisem do karty doskonalenia zawodowego.

UDZIAŁ W POSIEDZENIU szkoleniowym stowarzyszenia będącego, zgodnie z postanowieniami jego statutu, towarzystwem naukowym lub towarzystwem zawodowym o zasięgu krajowym zrzeszającym ratowników medycznych. Za każdy dzień uczestnictwa przysługuje 5 punktów edukacyjnych, ale nie więcej niż 10 punktów za udział w całym posiedzeniu. Uczestnik otrzymuje zaświadczenie wraz z wpisem do karty doskonalenia zawodowego.

PRZYGOTOWANIE I WYGŁOSZENIE REFERATU na trwającym nie krócej niż 4-godziny dydaktyczne: kongresie, zjeździe, konferencji, sympozjum naukowym lub posiedzeniu szkoleniowy towarzystwa naukowego czy stowarzyszenia zawodowego. Przysługuje 6 punktów edukacyjnych za każdy temat referatu, niezależnie od liczby przeprowadzonych posiedzeń. W okresie edukacyjnym ratownik medyczny może maksymalnie z referatów uzyskać 30 punktów edukacyjnych. Organizator kongresu, zjazdu, konferencji, sympozjum naukowego lub posiedzenia szkoleniowego wystawia zaświadczenie potwierdzające przeprowadzenie referatu z danym tematem oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

PRZYGOTOWANIE PREZENTACJI NAUKOWEJ w formie plakatu lub doniesienia zjazdowego na trwającym nie krócej niż 4 godziny dydaktyczne: kongresie, zjeździe, konferencji, sympozjum naukowym lub posiedzeniu szkoleniowy towarzystwa naukowego czy stowarzyszenia zawodowego. Przysługują 2 punkty edukacyjne. Organizator kongresu, zjazdu, konferencji, sympozjum naukowego lub posiedzenia szkoleniowego wystawia zaświadczenie potwierdzające przygotowanie plakatu lub doniesienia zjazdowego oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

WARSZTAT SZKOLENIOWY - za udział w warsztacie przysługuje 1 punkt edukacyjny za każdą godzinę dydaktyczną – (45 minut) trwania warsztatu, nie więcej jednak niż 8 punktów edukacyjnych za cały warsztat szkoleniowy. Może być realizowane wg programu nauczania opracowanego przez organizatora kształcenia i zatwierdzonego przez konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie medycyny ratunkowej, właściwego ze względu na siedzibę organizatora kształcenia. Organizator kształcenia powiadamia urząd wojewódzki, właściwy do miejsca realizacji warsztatu szkoleniowego, o terminie przeprowadzenia zajęć. Po zakończeniu warsztatu uczestnik otrzymuje zaświadczenie wraz z wpisem do karty doskonalenia zawodowego.

UDZIAŁ W SZKOLENIACH prowadzonych przez pracodawcę, z którym ratownik medyczny ma podpisana umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną. Za udział w szkoleniu przysługuje 1 punkt edukacyjny za każdą godzinę dydaktyczną – (45 minut) trwania szkolenia, nie więcej jednak niż 30 punktów edukacyjnych w danym okresie edukacyjnym. Pracodawca wystawia zaświadczenie potwierdzające udział w szkoleniu oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

UDZIAŁ W KURSACH realizowanych za pośrednictwem sieci internetowej z ograniczonym dostępem, które są zakończone testem. Za udział w kursie przysługuje 10 punktów edukacyjnych, nie więcej jednak niż 20 punktów edukacyjnych w danym okresie edukacyjnym. Organizator wystawia zaświadczenie, a wpisu w kartę doskonalenia zawodowego dokonuje ratownik medyczny.

OPUBLIKOWANIE JAKO autor lub współautor:
• monografii naukowej – 50 punktów edukacyjnych,
• monografii popularnonaukowej – 20 punktów edukacyjnych,
• artykułu naukowego oryginalnego – 10 punktów edukacyjnych,

• artykułu o charakterze poglądowym, rozdziału w monografii naukowej lub popularnonaukowej – 5 punktów edukacyjnych,
• artykuł popularnonaukowego, programu multimedialnego lub komunikatu z badań naukowych – 5 punktów edukacyjnych,
• tłumaczenia monografii naukowej lub popularnonaukowej – 25 punktów edukacyjnych,

• tłumaczenie rozdziału w monografii naukowej lub popularnonaukowej – 10 punktów edukacyjnych. W celu potwierdzenia każdej z powyższej pozycji wymagana jest notatka bibliograficzna z Międzynarodowym Znormalizowanym Numerem Książki (ISBN). Punkty w kartę doskonalenia zawodowego wpisuje RM.

Pierwszy okres edukacyjny rozpoczął się 1 stycznia 2008 r. Okres edukacyjny rozpoczyna się 1 stycznia roku następującego po roku, w którym uzyskano dyplom uprawniający do wykonywania zawodu RM. Karta doskonalenia zawodowego wydawana jest w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku.

Oto kolejne formy wpisujące się w pojęcie „samokształcenie”:

TŁUMACZENIE ARTYKUŁU naukowego lub popularnonaukowego. W celu potwierdzenia wymagana jest notatka bibliograficzna z Międzynarodowym Znormalizowanym Numerem Wydawnictwa Ciągłego (ISSN). Punkty w kartę doskonalenia zawodowego wpisuje ratownik medyczny.

TŁUMACZENIE PROGRAMU multimedialnego. W celu potwierdzenia wymagana jest notatka bibliograficzna. Punkty w kartę doskonalenia zawodowego wpisuje ratownik medyczny.

UZYSKANIE TYTUŁU lub stopnia naukowego:
a) tytuł zawodowy magistra – 20 punktów edukacyjnych,
b) stopień naukowy doktora – 40 punktów edukacyjnych,
c) stopień naukowy doktora habilitowanego – 60 punktów edukacyjnych,
d) tytuł profesora – 80 punktów edukacyjnych. W celu potwierdzenia każdej z powyższej pozycji wymagana jest kserokopia dyplomu. Punkty w kartę doskonalenia zawodowego wpisuje ratownik medyczny.

UDZIAŁ W MISTRZOSTWACH lub zawodach ratownictwa medycznego. Za udział przysługuje 5 punktów edukacyjnych. Organizator wystawia zaświadczenie potwierdzające udział w mistrzostwach oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

ZAJĘCIE OD I DO III MIEJSCA w mistrzostwach lub zawodach ratownictwa medycznego. Za miejsce przysługuje 10 punktów edukacyjnych. Organizator wystawia zaświadczenie potwierdzające zajęcie miejsca w mistrzostwach lub zawodach oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

UDZIAŁ W KURSIE SAMOOBRONY. Za udział przysługuje 10 punktów edukacyjnych w ciągu okresu edukacyjnego. Organizator wystawia zaświadczenie potwierdzające udział w kursie oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

UDZIAŁ W KURSIE DOSKONALĄCYM umiejętności w zakresie prowadzenia pojazdu uprzywilejowanego. Za udział przysługuje 5 punktów edukacyjnych w ciągu okresu edukacyjnego. Organizator wystawia zaświadczenie potwierdzające udział w kursie oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

SAMOKSZTAŁCENIE PRZYGOTOWUJĄCE do właściwej realizacji zadań w ramach prowadzenia szkoleń dla ratowników medycznych lub świadczenia pracy związanej z wykonywaniem obowiązków dla nauczycieli akademickich. Za udział przysługuje 5 punktów edukacyjnych za każdy rok. Organizator wystawia zaświadczenie potwierdzające właściwą realizację zadań, a RM dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

SAMOKSZTAŁCENIE W FORMIE WOLONTARIATU odbywanego w jednostce PRM lub komórkach organizacyjnych zakładu leczniczego. Za udział przysługuje 5 punktów edukacyjnych za 32 godziny wolontariatu, ale nie więcej niż 30 punktów w okresie edukacyjnym. Organizator wystawia zaświadczenie potwierdzające właściwą realizację zadań oraz dokonuje wpisu do karty doskonalenia zawodowego.

Zamiast podsumowania
Zawód RM jest jednym z nielicznych, w którym istnieje ustawowy obowiązek doskonalenia zawodowego. Nadzór nad tym obowiązkiem ciąży na urzędach wojewódzkich. W każdym z nich jest komórka odpowiedzialna za wydawanie kart doskonalenia zawodowego dla RM. Komórka ta również jest odpowiedzialna za zatwierdzanie okresu edukacyjnego RM. Pracownicy urzędu zamykają okres edukacyjny zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Należy pamiętać, że obowiązek doskonalenia zawodowego stoi po stronie RM i to on jest zobligowany do tego, aby pilnować tej kwestii. RM powinien zwrócić uwagę czy prowadzona forma doskonalenia zawodowego jest realizowana zgodnie z obowiązującym aktem prawnym.

 

 Tekst ukazał się w czasopiśmie "Na Ratunek" 4/2020; 71-75 pt. "Doskonalenie zawodowe ratownika medycznego w obliczu obowiązujących aktów prawnych"

 

 

czytaj też:

Wieści

Ostatnie wideo

Podziękowania

POBIERZ poradnik ćwiczeń dla pocovidowców i WYDRUKUJ

10 listopada 2020

Od Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Katowicach

3 listopada 2020

Z okazji DRM od Komendy Wojewódzkiej Policji

16 października 2020

Strażacy ratownikom z okazji DRM

15 października 2020

Prezydent Katowic z życzeniami dla ratowników

15 października 2020

Życzenia na DRM od wiceministra zdrowia

15 października 2020

Z Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa życzenia na DRM

15 października 2020