Start Aktualności Przebiega błyskawicznie i jest śmiertelnie niebezpieczna

Przebiega błyskawicznie i jest śmiertelnie niebezpieczna

Kurier.PAP, WPR

DLA PACJENTÓW | 11 września 2020

Szczepienia przeciw meningokokom zapobiegają zakażeniu

Mowa o sepsie meningokokowej. Łatwiej uniknąć niż ją rozpoznać. Początkowe objawy są niecharakterystyczne i łatwo pomylić ją z niegroźną trzydniówką. Istnieje zaś łatwy sposób, aby jej uniknąć: szczepienia. Tyle, że większość 69 proc.Polaków nie wie, że to najskuteczniejszy sposób na zapobieżenie sepsie.

Historia 4-letniego dziś Kacpra uświadamia jak wielkie spustoszenie w zdrowym dotychczas organizmie może poczynić sepsa. Dwa lata temu chłopczyk ledwo uszedł z życiem i do dziś zmaga się z konsekwencjami zakażenia meningokokami – źle widzi na jedno oko, ma ubytki w kościach, które sprawiają, że nie rośnie tak jak powinien. Przed nim kilkanaście operacji, choć rodzice każdego dnia go rehabilitują, aby przywrócić synowi jak największą sprawność w nogach i rękach. To, że Kacper radzi sobie całkiem nieźle, jest zasługą uporu jego rodziców, specjalistycznych zajęć i ogromu czasu, jaki mu poświęcono.

– My i tak mieliśmy dużo szczęścia, ale wiem jak to się może skończyć… Gdybyśmy mieli kolejne, dziecko stanęłabym na głowie, aby zaszczepić je na wszystkie groźne choroby, w tym przede wszystkim na meningokoki – mówi dziś Magda, mama Krzysia.

Zarówno on, jak i jego starszy brat zostali zaszczepieni przeciw meningokokom typu B, które wywołały sepsę u Kacpra, ale dopiero po tym, jak ta choroba go dotknęła.

Wiedza na temat sepsy
wciąż jest niewystarczająca, co potwierdza badanie opinii pt. „Co Polacy wiedzą o sepsie?” przeprowadzone w sierpniu 2020 roku przez SW Research na zlecenie Fundacji IMiD w Warszawie na reprezentatywnej próbie 1043 Polaków oraz 500 matkach dzieci do 1. roku życia. Jego wyniki zostały przedstawione na konferencji prasowej pt. „Sepsa – jak ją rozpoznać? jak jej uniknąć?”, która odbyła się z udziałem ekspertów 8 września z okazji zbliżających się obchodów Światowego Dnia Sepsy.

Co roku w Polsce notuje się co najmniej 50 000 przypadków sepsy, na świecie 47-50 mln przypadków, a 11 mln osób z jej powodu umiera. Choć ogólnie pojęcie sepsy jest znane, to już wiedzę na temat, jak ją rozpoznać i jak jej uniknąć, deklaruje jedynie 30 proc. populacji. Mało tego, posiadane informacje często są niepełne lub błędne.

– Choć wśród mam małych dzieci, co cieszy, ta wiedza jest większa, to jednak 40 proc. nie wie, jak rozpoznać sepsę. A to już jest niepokojące, bo to dzieci do 1. roku życia z powodu niedojrzałości układu odpornościowego są w grupie największego ryzyka rozwoju sepsy, zwłaszcza tej najgroźniejszej, meningokokowej – zwraca uwagę dr Łukasz Durajski, przewodniczący Zespołu ds. Szczepień Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie.

Należy odróżnić sepsę
tzw. szpitalną od sepsy wywołanej przez zakażenia nabyte poza szpitalem, która dotyczy na ogół dzieci do 5. roku życia (szczyt zachorowań przypada w 1. roku życia), młodzieży i ludzi młodych, bez wyraźnych czynników ryzyka. Przypadki sepsy pozaszpitalnej występują często u osób wcześniej zupełnie zdrowych. Zakażenia przybierające postać takiej sepsy są najczęściej wywoływane przez niewielką liczbę gatunków bakteryjnych: meningokoki, pneumokoki, pałeczki hemofilne typu B, i paciorkowce ropne.

– Jak rozpoznać sepsę? Rodzice często mówią: dziecko nie jest takie jak zawsze. Nie chce się śmiać, nie chce się bawić. Jeżeli siedziało, nie chce siedzieć, jeżeli chodziło nie chce chodzić. Nie chce jeść, a dotąd nie było z tym problemów. Potem dochodzą kolejne objawy: wysoka gorączka, wymioty, biegunka, wysypka krwotoczna – nie sposób tego nie zauważyć. Trudno mówić o trzydniówce, jak sugerują niektórzy lekarze – w pierwszym dniu stan gorączkowy wymaga diagnostyki. Jeśli dodamy do tego wiek i dziwne zachowanie dziecka, to wystarczy, by trafiło do lekarza, który musi też zwrócić uwagę na sugestie rodziców, że coś jest nie tak. Czasem takie szczegóły jak szybszy oddech, czy mocniejsze bicie serca mogą być wskazówką, bo sepsa zaburza funkcjonowanie organizmu – zwraca uwagę prof. Leszek Szenborn, kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii i Chorób Infekcyjnych AM we Wrocławiu.

Dla rozpoznania sepsy ważne jest zidentyfikowanie objawów ostrzegawczych wymagających natychmiastowej reakcji. Są to:
• gorączka, dreszcze, poczucie zimna,
• szybki oddech, duszność,
• ból i złe samopoczucie,
• spocona skóra, wysypka nieznikająca po ucisku,
• pogorszenie kontaktu z otoczeniem, dezorientacja,
• szybkie bicie serca.

Jedynie co trzecia osoba w populacji ogólnej deklaruje (w sierpniowych badaniach „Co Polacy wiedzą o sepsie?”), że wie co można zrobić, aby uniknąć sepsy. Wśród tych, którzy zadeklarowali, że wiedzą jak zapobiegać, ankietujący uściślili pytanie i zapytali, który ze sposobów jest najbardziej skuteczny w zapobieganiu rozwojowi sepsy.

33,5 proc. respondentów w populacji ogólnej odpowiedziało, że tym sposobem jest dbanie o odporność, np. poprzez właściwą dietę i ponad 28 proc., że częste mycie rąk. Najbardziej istotne w kontekście skutecznej metody zapobiegania rozwojowi sepsy, czyli szczepienia, wskazywano dopiero na trzecim miejscu. Opowiedź tę wybrała zaledwie co piąta osoba w populacji ogólnej. Wśród matek ten odsetek jest co prawda dwukrotnie wyższy – znaczenie szczepień zadeklarowało niemal 40 proc. z nich. Ale już w całej grupie respondentów jako skuteczną metodę wskazało je zaledwie 18 proc. matek niemowląt i zaledwie 6 proc. wszystkich osób.

Szczepienia przeciw meningokokom
zapobiegają zakażeniu, które ma najwyższy współczynnik śmiertelności wśród wszystkich zakażeń (występuje w postaci sepsy i/lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), dlatego – choć jest szczepieniem zalecanym a nie obowiązkowym – ma wysoki priorytet wśród innych szczepień. Szczepienie przeciw meningokokom można zastosować już od 2. miesiąca życia dziecka. Eksperci zalecają, by w pierwszej kolejności szczepić przeciw meningokokom typu B, ponieważ ten typ bakterii w Polsce występuje najczęściej.

– Dla nas, lekarzy, potwierdzeniem tego jest sytuacja w Wielkiej Brytanii, gdzie dzięki szczepieniom zredukowano zachorowania z powodu meningokoków o 70 proc. Ich powszechne użycie spowodowało niemal zanik tej groźnej choroby, jaką jest inwazyjna choroba meningokokowa. Najnowsze prace z Włoch również potwierdzają redukcję zakażeń – w jednym z regionów nawet o 80 proc. Czyli to działa, a to jest dla nas najważniejszy argument, by szczepić – wyjaśnia prof. Szenborn.

Nie najlepiej jest również z wiedzą, które drobnoustroje wywołują sepsę. Jedynie 43 proc. mam i 23 proc. populacji ogólnej twierdzi, że ją posiada.

– „A to oznacza, że niemal 80 proc. społeczeństwa, w tym 60 proc. mam, nie wie, co jest przyczyną sepsy. Badanie jasno pokazuje nam przede wszystkim brak podstawowej, ogólnej wiedzy – bo my tu przecież nie mówimy o szczegółach, tylko o ogólnych informacjach na temat sepsy wśród Polaków, a także wśród samych mam. Oczywiście one mają nieco większą wiedzę, niż reszta społeczeństwa, bo ze względu na swoje dzieci interesują się tym, ale wiedza na temat rozpoznawania i unikania sepsy jest niepełna i błędna. Dlatego wysuwa się jeden wniosek: konieczna jest edukacja – podkreśla Łukasz Durajski.

Choć specjaliści przyznają, że sepsa nie jest bardzo częstym zjawiskiem, nie sposób nie brać pod uwagę, jak jest groźna – aby pacjent mógł przeżyć i cieszyć się zdrowiem, trzeba reagować błyskawicznie.

– Sepsa często nie daje szans. Tak było np. w przypadku trzyletniego chłopca, który zmarł w ciągu kilkunastu godzin, przewożony ze szpitala do szpitala. Potem w gazetach czytam: w przedszkolu trwa czyszczenie, pranie dywanów dezynfekcja zabawek. Ale nic o tym, że mamy skuteczne szczepienia, które mogłyby zapobiec tej tragedii – zwraca uwagę prof. Szenborn.

Choroba w ciągu 24 godzin może doprowadzić do śmierci albo trwałego inwalidztwa u nawet co 5. osoby, która przechorowała inwazyjną chorobę meningokokową.

 

 

czytaj też:

Wieści

Ostatnie wideo

Podziękowania

Podziękowania dla ZRM S04 24 :-)

3 grudnia 2020

POBIERZ poradnik ćwiczeń dla pocovidowców i WYDRUKUJ

10 listopada 2020

Od Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Katowicach

3 listopada 2020

Z okazji DRM od Komendy Wojewódzkiej Policji

16 października 2020

Strażacy ratownikom z okazji DRM

15 października 2020

Prezydent Katowic z życzeniami dla ratowników

15 października 2020

Życzenia na DRM od wiceministra zdrowia

15 października 2020